foto2
AK 8 - Apeldoorn

19/09/2010 - 11:00


25jaar_fietscross_knwu
Tandwielen
Tandwieloverbrenging

Een probleem, waar bijna elke fietscrosser mee te maken krijgt, is de keuze van een optimale tandwieloverbrenging. Hiermee bedoelen we de verhouding tussen het voor- en achtertandwiel van de crossfiets. Er bestaan veel mogelijkheden, wat ook wel blijkt uit onderstaande tabel. De horizontale getallen zijn de tanden van het voorste tandwiel, de vertikale die van het achterste tandwiel. In de tabel zie je welke afstand (in centimeters) je aflegt met één hele omwenteling van de pedalen.

Hoe groter de afstand per omwenteling, hoe zwaarder het trappen is, en omgekeerd. Licht trappen (dus een kleine afstand per omwenteling), is wat je nodig hebt om vanuit stilstand zo snel mogelijk op gang te komen. Dat gebruik je dus bij de start, maar ook tijdens sprintjes halverwege de baan, bijvoorbeeld nadat je moest remmen omdat je werd klemgereden, of voor een snelle 'aanloop' naar een sprong. Zwaar trappen is vooral nuttig als je al snelheid hebt, om met weinig inspanning je snelheid te houden of nog verder te verhogen. Dus met name op lange rechte stukken, zoals kort nadat je gestart bent en al op redelijke snelheid bent gekomen door de eerste sprint.

Het gebruik van versnellingen is bij bmx verboden. Je zult het dus met één tandwielcombinatie moeten doen. En dat betekent dat je díe combinatie moet kiezen die voor jóu de beste middenweg biedt tussen sprinten (licht trappen) en snelheid houden/verhogen (zwaar trappen). Kies je een te lichte verhouding, dan ben je bij de start misschien wel als eerste weg, maar houd je de rest van de baan niet vol omdat je de pedalen als een staafmixer in het rond moet laten gaan. Kies je een te zware verhouding, dan zul je de lange stukken misschien wel goed volhouden, maar zie je bij de start je tegenstanders als stipjes aan de horizon verdwijnen.

Welke combinatie voor jóu nu precies de beste is, zul je proefondervindelijk moeten vaststellen. Kijk wat er nu op je fiets zit, en zoek dat op in de tabel. Heb je het idee dat je nu te zwaar trapt, kies dan een lichtere combinate (=kleiner getal), en omgekeerd. Door de tabel te gebruiken, kun je goed zien hoe groot het verschil zal zijn als je voor of achter een ander tandwiel gaat proberen. Bedenk wel: het gaat maar om centimeters, maar als je al een tijdje fietst, zul je het verschil van één tandje meer of minder beslist merken. Verander dus niet te rigoureus!

Het is niet zo, dat bij gelijke getallen in alle gevallen even veel kracht nodig is. Ook bijvoorbeeld het gewicht van de fiets en het type band is daarop van invloed. Leveranciers van bmx-fietsen kiezen vaak allen ongeveer dezelfde tandwielen en verhouding daartussen voor de diverse maten fietsen (mini, junior, expert, pro, enz.). Kleine fietsen hebben kleine tandwielen, grote fietsen hebben grote.

Afgelegde afstand (in cm) per omwenteling van de pedalen,
bij verschillende tandwielcombinaties

36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48
14 411 423 434 446 457 469 480 491
15 384 395 405 416 427 437 448 459 469 480 491
16 370 380 390 400 410 420 430 440 450 460 470 480
17 376 386 395 405 414 424 433 442 452
18 373 382 391 400 409 418 427
19 379 387 396 404
20 376 384

Hoger getal = zwaarder trappen, lager getal = lichter trappen

Hoe zijn deze getallen berekend? Wel, de diameter (of: hoogte vanaf de grond) van een bmx-wiel (20 inch) varieert enigzins - afhankelijk van het type velg en band, van zo ongeveer 50 tot 52 cm. We gaan gemakshalve maar even uit van een gemiddelde van 51 cm. Dat resulteert in een bandomtrek van 2 x 3,14 x 51 : 2 = 160 cm (omtrek = 2 x getal pi x de halve diameter). Ofwel: met één omwenteling van een wiel, leg je 160 cm af. Het achterwiel wordt aangedreven door de pedalen, via de ketting en de beide tandwielen. Eén omwenteling van de pedalen is ook één omwenteling van het voorste tandwiel. Als het achtertandwiel 20 tanden zou hebben en het voorste 40, dan zal het achterste tandwiel (en dus het achterwiel) twee keer ronddraaien bij één omwenteling van de pedalen. Dus de verhouding voor-achter is 40/20, ofwel 2x. De afstand die je aflegt bij één omwenteling van de pedalen is dan dus 2x de wielomtrek = 320 cm. Op deze manier kun je dus voor alle verhoudingen uitrekenen wat de afgelegde afstand per pedalenomwenteling is: 160 cm keer (aantal tanden voor) gedeeld door (aantal tanden achter). (Bron:flyingbirds.nl)

Meer info en maten over de crossfiets

 

Training gaat door

groen.gif
john_theissen.jpgscheers_roes.jpgbmx_photos.jpgCovadisrouwmaat.jpgtizm.jpgrabobank.jpg sandros.jpg reko.jpg mx-boostrene_bomers.jpgLeemreize Lichtenvoorde